Agentic commerce komt naar je eigen webwinkel. Zo bereid je die voor met WebMCP.

Door Enrico Clein · Gepubliceerd 14 oktober 2026 · laatst bijgewerkt 21 oktober 2026 · 10 min lezen

Agentic commerce klinkt als kopen zonder webwinkel: je vertelt een assistent wat je zoekt en die rekent af. In 2026 loopt het anders. De aankoop schuift terug naar de site van de winkel, met een agent die meehelpt. Wat verschuift er dan wel, en hoe richt je je webwinkel daarop in?

Wat agentic commerce is

Bij agentic commerce geeft een klant een AI-assistent of agent een koopopdracht. Niet alleen ‘welke regenjas is goed?’, maar ‘zoek een regenjas onder de 150 euro die vrijdag in huis is en leg hem klaar’. De agent zoekt, vergelijkt, kiest een variant en vult de winkelwagen. Soms rekent hij ook af, maar meestal bevestigt de klant zelf.

Nederlanders staan er verdeeld in. Volgens Deloitte is de beste prijs vinden de winkeltaak die ze het vaakst aan AI overlaten (29 procent). 31 procent staat open voor AI die de aankoop afrondt, 47 procent niet. Op webwinkels zijn agents al aan het werk. HUMAN zag het agentverkeer naar e-commerce in juni 2026 in één maand met 25 procent groeien. 2,3 procent van wat browser-agents deden, ging naar checkout en betalen.

Afrekenen in de chatbot bleek lastig

Het eerste beeld van agentic commerce was afrekenen in de assistent zelf. OpenAI startte in september 2025 Instant Checkout in ChatGPT, gebouwd op het Agentic Commerce Protocol (ACP) dat het met Stripe ontwikkelde. In maart 2026 stelde OpenAI dat bij. De eerste versie bood volgens het bedrijf niet de flexibiliteit die het wilde. Daarom gebruiken winkels weer hun eigen checkout en richt ChatGPT zich op het vinden en vergelijken van producten. ACP blijft de verbinding tussen ChatGPT en winkels.

Shopify-president Harley Finkelstein legde uit waarom dat lastig is. Een checkout is meer dan betalen: er horen abonnementen, voorraad, verzending, belastingen en aanbiedingen bij. Dat allemaal in een chatvenster nabouwen, bleek te veel.

Google gaat verder met het Universal Commerce Protocol (UCP). Sinds 2 september 2026 heeft UCP een technische raad voor betalingen, met onder meer het Nederlandse Adyen, PayPal en Stripe. Maar afrekenen via UCP in de AI-modus en Gemini geldt volgens Google Merchant Center alleen voor producten in de Verenigde Staten, Canada en Australië. Voor een Nederlandse webwinkel is afrekenen in de assistent dus nog geen route. En waar het wel kon, ging de grootste aanbieder terug naar de checkout van de winkel.

Wat wel verschuift: wie er op je site komt

Dat betekent niet dat er voor webwinkels niets verandert. De verschuiving zit in wie het werk doet. Klanten vergelijken met een assistent, en persoonlijke agents zoals Meta Muse, OpenAI Dots en Grok Bot gebruiken een browser op het open web. Komen zij bij je winkel, dan doen ze daar wat een klant zou doen: zoeken, een maat kiezen, de winkelwagen vullen.

Twee dingen worden daardoor belangrijker. Een agent kan alleen vergelijken wat hij kan lezen. In de Omnichannel Index 2026, die Google en IMPACT Commerce zelf publiceerden, had 42 procent van de 373 onderzochte merken productpagina's die agents betrouwbaar kunnen lezen. En een agent die je site bedient zoals een mens, moet raden welke knop wat doet. Op een webwinkel met een eigen thema, maatkeuzes en een checkout van een paar stappen gaat dat snel mis.

Waar WebMCP past

Met WebMCP registreert een pagina functies voor agents: een naam, een beschrijving, welke invoer nodig is en wat er terugkomt. Een agent in de browser roept zo'n functie aan in plaats van te klikken. Dat gebeurt op je eigen site, met de sessie, het account en de winkelwagen van de klant. Jij kiest welke functies er zijn, en dus ook welke niet.

Daarmee vult WebMCP een ander gat dan de feeds en protocollen die je misschien al kent.

Hoe WebMCP zich verhoudt tot de koopladder van grote platforms, lees je in AI-agents gaan kopen.

Shopify laat zien hoe het eruitziet

Shopify heeft WebMCP al ingebouwd. Sinds 5 augustus 2026 biedt elke Liquid-winkel standaard tien functies aan. Ze dekken de weg tot de checkout: zoeken in de catalogus (search_catalog, browse_store), productdetails en de juiste variant (get_product, show_variant), de winkelwagen (get_cart, update_cart, cancel_cart), de overstap naar afrekenen (proceed_to_checkout), bestellingen (manage_orders) en vragen over verzending en retour (search_shop_policies_and_faqs).

Op 28 september volgde de checkout. Een agent kan de checkout lezen en bijwerken, en de bestelling plaatsen met complete_checkout. Shopify stelt daar harde voorwaarden aan. De agent moet de klant eerst de bestelling en het totaal laten zien en om toestemming vragen. Verandert het totaal daarna, dan vraagt hij opnieuw. Nieuwe kaartgegevens neemt de functie niet aan, en is 3D Secure nodig, dan krijgt de klant de controle terug.

Ook voor winkels op WooCommerce, Lightspeed, Magento of maatwerk is dat een bruikbaar model: een functie per stap van de klantreis, en een betaling die bij de klant blijft. Shopify zegt er wel bij dat agents WebMCP nu alleen in Chromium-browsers gebruiken.

Sinds 21 oktober 2026 staat WebMCP ook standaard aan op BigCommerce-winkels, via een script van Cloudflare. Daar kan een agent zoeken en de winkelwagen vullen, maar afrekenen doet de klant altijd zelf. Wat er bij BigCommerce is aangezet lees je in ons nieuwsbericht.

Een toolset voor je eigen webwinkel

Werk je niet op Shopify of BigCommerce, dan bouw je de functies zelf of met je platformpartij. Neem de klantreis als indeling en begin bij de functies die alleen iets opzoeken.

Geef bij elke functie een antwoord dat te controleren is: de prijs inclusief btw, de gekozen variant, de leverdatum. Geef ook een duidelijke reden als iets niet kan, zoals ‘uitverkocht in maat 43’ of ‘we leveren niet naar dat land’. Een agent die een leeg antwoord krijgt, gaat raden of probeert het opnieuw. Meer daarover in beschikbaarheid en foutpaden.

Voorbeeld: verzendkosten naar een postcode

Verzendkosten zijn een goede eerste functie. Klanten vragen er vaak naar, het antwoord verandert niets en je checkout rekent het al uit. In dit voorbeeld roept de functie hetzelfde endpoint aan als je checkout. Dat endpoint geeft ook de reden als een postcode niet bestaat of je er niet levert.

// Verzendkosten en leverdatum voor de huidige winkelwagen. Alleen opzoeken.
// /api/verzending is een voorbeeldnaam: gebruik het endpoint van je checkout.
async function registerShippingQuoteTool() {
  const context = document.modelContext;
  if (typeof context?.registerTool !== "function") {
    return () => {};
  }

  const controller = new AbortController();
  await context.registerTool({
    name: "get_shipping_quote",
    description: "Get the shipping cost and expected delivery date for the current cart to a Dutch or Belgian postcode. Does not change the cart or place an order.",
    inputSchema: {
      type: "object",
      properties: {
        postcode: { type: "string", description: "Postcode, for example 1012 AB or 2000" },
        country: { type: "string", enum: ["NL", "BE"] },
      },
      required: ["postcode", "country"],
    },
    annotations: { readOnlyHint: true },
    execute: async ({ postcode, country }) => {
      const params = new URLSearchParams({ postcode, land: country });
      const response = await fetch(`/api/verzending?${params}`, {
        headers: { "X-Aanroep": "webmcp" },
      }).catch(() => null);
      if (!response?.ok) {
        return JSON.stringify({
          status: "unavailable",
          reason: "Shipping costs cannot be calculated right now. The checkout page shows them too.",
        });
      }
      const quote = await response.json();
      if (!quote.leverbaar) {
        return JSON.stringify({ status: "not_deliverable", reason: quote.reden });
      }
      return JSON.stringify({
        status: "ok",
        shippingCostInclVat: quote.kosten,
        currency: "EUR",
        expectedDelivery: quote.leverdatum,
      });
    },
  }, { signal: controller.signal });

  return () => controller.abort();
}

try {
  // Roep stopShippingTool() aan als de pagina deze functie niet meer aanbiedt.
  const stopShippingTool = await registerShippingQuoteTool();
} catch (error) {
  console.error("Registratie van de verzendtool mislukt", error);
}

De functie stuurt een eigen header mee. Zo zie je in je serverlogs hoe vaak de functie via WebMCP wordt gebruikt, los van de checkout. Test daarna in de ingebouwde browser van de ChatGPT-desktopapp of de agent echt deze functie aanroept, en niet gewoon de pagina leest.

De betaling blijft bij de klant

Bied geen functie aan die zelf betaalt. Een agent mag de winkelwagen vullen en de klant naar de checkout brengen; de klant controleert en drukt op betalen. Dat dwingt Shopify ook af, en het past bij de bijna helft van de Nederlanders die AI de aankoop niet wil laten afronden.

WebMCP is daarbij geen toegangscontrole. Een agent die je functies negeert, kan de pagina nog steeds lezen en bedienen, en WebMCP vertelt je niet welke agent er aan het werk is. Controles op prijs, voorraad, kortingscodes en betaling horen op je server, net als nu. Meer daarover in WebMCP beveiligen.

Meten wat agents doen

Stel AI-assistenten in als aparte bron in je analytics. Adobe mat in mei 2026 op Amerikaanse retailsites dat bezoekers uit AI-assistenten 54 procent beter converteerden dan ander verkeer. In maart 2025 converteerden ze nog 38 procent slechter. Nederlandse cijfers van die omvang zijn er niet. Wil je zien welke formulieren een agent invult, kijk dan naar de agentInvoked-vlag.

Wat nog niet vaststaat

WebMCP is een voorstel voor een standaard. Chrome biedt het aan als origin trial vanaf versie 149, verlengd tot en met 162, Edge heeft een origin trial sinds versie 152. ChatGPT gebruikt WebMCP-functies in de ingebouwde browser van de desktopapp. Gemini in Chrome volgt volgens Google, zonder datum. Firefox en Safari hebben geen implementatie. Of Muse, de cloudbrowser van Dots en Grok Bot je functies gebruiken, is niet bevestigd.

Ook de protocollen bewegen. UCP breidde in september uit naar hotelboekingen, maar een datum voor afrekenen in Europa is er niet. Op de Agentic Web Radar volgen we hoe dat verandert.

Waar je begint

Breng eerst je productdata op orde: een volledige feed en structured data met prijs, voorraad, maten, levertijd en retourbeleid. Dat helpt in AI-antwoorden en bij elke agent, met of zonder WebMCP. Zie het signaal productdata die agents kunnen lezen op de radar.

Bied daarna één functie aan die alleen opzoekt, zoals verzendkosten of voorraad, en test die in de ChatGPT-desktopapp. Hulp bij de keuze vind je in het praktische besliskader. Werkt dat, voeg dan de winkelwagen toe en laat het afrekenen bij de klant.

Werk je op Shopify, dan staan de functies al aan. Controleer dan vooral je eigen apps en thema-aanpassingen: komt een maatkeuze of bundel goed door update_cart, en klopt de overstap naar de checkout? Op BigCommerce staan ze aan als je winkel in aanmerking komt; dat zie je in het instellingenmenu van Commerce.com. Meer voor webwinkels lees je op de pagina voor webshops.